นกไกลรัง
ประชาธิปไตยคืออะไร

คนโบราณกล่าวว่า “ของที่อยู่ใกล้ตัวมากที่สุด มักจะเป็นสิ่งที่เราเข้าใจน้อยที่สุด” เมื่อไม่กี่วันมานี้ ผมโล่งใจที่ ดร.ทักษิณ ชินวัตร หลุดพ้นบ่วงที่คล้องคอท่าน เหมือนเป็นชนักติดหลัง ทำให้กลัวไม่กล้าออกไปไหน เหมือนถูกจำคุกแต่เรายังไม่รู้ความหมายของประชาธิปไตยนัก

          ใครคนหนึ่งกล่าวไว้ว่า “ประชาธิปไตยเปรียบเหมือนอากาศที่เราหายใจ ถ้ายังมีอยู่เราก็จะไม่สนใจ แต่เมื่อไรที่เราขาดมัน เมื่อนั้นแหละเราจึงเห็นคุณค่าของมัน”

          อริสโตเติล นักปราชญ์ชาวกรีกกล่าวว่า “ในระบบประชาธิปไตย อำนาจสูงสุดอยู่ในมือของประชาชนทั้งหมด” เขาเชื่อว่ามันไม่ดีทั้งสิ้น แต่เป็นระบบที่ปลอดภัยกว่าระบบอื่นๆ เอ ดี ลินซี่ ให้ความเห็นว่า “ประชาธิปไตยตั้งอยู่บนสมมติฐานที่ว่า มนุษย์สามารถตกลงทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดร่วมกันได้ และในขณะเดียวกันนั้น แต่ละคนก็ยังสามารถมีวิถีชีวิตของตนเองได้ เพราะเราเคารพนับถือบุคลิกภาพของกันและกันมากพอ เราจะสามารถหากฎเกณฑ์ของระบบสิทธิเสรีภาพ ซึ่งจะทำให้เราแต่ละคนบรรลุถึงชีวิตอันเสรีได้” แฮโรลด์ ดี ลาสเวลล์ สรุปได้ด้วยถ้อยคำสั้นๆ ว่า “ประชาธิปไตยได้แก่สังคมของบุคคลที่มีความเคารพนับถือซึ่งกันและกัน”

          ยังมีนักคิดอีกพวกหนึ่ง ซึ่งให้ความเห็นว่า ประชาธิปไตยมีลักษณะไพศาลยิ่งกว่าเป็นระบบการปกครองซึ่งเป็นแนวทางแห่งความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในสังคมเท่านั้น แต่เป็นหลักการนำไปสู่ชีวิตที่ดีงามสูงสุด ดังเช่น คาลตัน โรดี กล่าวว่า “ประเทศที่เป็นประชาธิปไตย จะพยายามก้าวหน้าไปสู่ชีวิตที่ดีงาม เพื่อประชาชนของทุกๆ คนโดยไม่หยุดยั้ง เพื่อให้มีเสรีภาพสูงสุด ได้รับการคุ้มกันในชีวิตการสังคมสงเคราะห์ เพื่อพัฒนาตนเองได้มากที่สุด”

          ในความหมายแคบ ที่คนส่วนมากเข้าใจประชาธิปไตยเป็นเพียงระบบการเมือง อย่างเช่นระบบแบบอังกฤษ อเมริกาหรือสแกนดิเนเวีย คนทั่วไปมักหลับตาเห็นว่า เป็นแบบรัฐสภา แบบประธานาธิบดี หรือแบบผสม (ฝรั่งเศส)

          ในสายตาของผม ประชาธิปไตยมีหลักเกณฑ์ใหญ่ๆ ดังนี้คือ

          1.หลักที่ว่า ผู้ปกครองจะต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใต้ปกครอง หรือที่ ลินคอล์น บอกว่า ประชาชนเป็นมาหรือเป็นเจ้าของอำนาจในการปกครอง ผู้ปกครองเป็นเพียงตัวแทนหรือนายหน้าที่ได้รับอุปโลกน์มาจากประชาชน ให้ไปทำหน้าที่บริหารประเทศแทนคนเท่านั้น หาได้มีอำนาจราชศักดิ์มากมายเพียงใดไม่ นอกจากความเชื่อที่ว่า อำนาจเป็นของปวงชนแล้ว หลักเกณฑ์ข้อนี้มีที่มาจากทฤษฎีประชาธิปไตยที่ว่า มนุษย์เรามีเจตนารมณ์อันเป็นอิสระ มนุษย์จะใช้อำนาจอันเป็นอิสระนี้ เลือกนายของตน ซึ่งเท่ากับว่า แต่ละคนปกครองตนเอง ในทางปฏิบัติคนแต่ละคนมีเสียงได้หนึ่งเสียงในประเทศกรีกโบราณที่กรงุเอเธนส์ ทุกคนต้องทำหน้าที่บริหารประเทศเอง ไปเป็นนายท่า เป็นทหารเอง เป็นผู้พิพากษา นายทะเบียน คนเก็บภาษีเอง เรียกวิธีการนี้ว่า “ประชาธิปไตยทางตรง” แบบปัจจุบันทั่วไปเป็น “ประชาธิปไตยทางอ้อม” โดยเลือกผู้แทนไปใช้สิทธิแทนตัวเอง

          2.หลักที่ว่า ผู้ใต้ปกครองต้องมีสิทธิเปลี่ยนตัวผู้ปกครองได้ครั้งคราว เช่นทุก 4 ปีเหมือนอเมริกาหรือ 3 ปีแบบฟิลิปปินส์ เพื่อให้แน่ใจได้ว่าจะไม่มี “ระบบผูกขาด” เหมือนอย่างในแอฟริกาหรือเฮติ

          3.หลักที่ว่า สิทธิมูลฐานของประชาชนต้องได้รับการคุ้มครองป้องกัน เช่น สิทธิในร่างกาย ในถิ่นที่อยู่ ในการมีอาชีพ การนับถือศาสนา ฯลฯ ในอเมริกาที่สำคัญที่สุดเหนือสิ่งอื่นใด คือเสรีภาพในการพูดเขียนและพิมพ์โฆษณา

          4.ต้องมีความยุติธรรมในสังคม อเมริกาและประเทศในระบบสังคมนิยม เช่น สวีเดน เดนมาร์ก ฮอลแลนด์ และไทย ในระบบของ ดร.ทักษิณ ใช้ระบบเศรษฐกิจที่เน้นปากท้องของชาวบ้าน การรักษาพยาบาลฟรี เพราะถือเป็น “สิทธิ” ของมนุษย์ที่อยู่ในสังคมเดียว โรคภัยไข้เจ็บคนต้องรับผิดชอบด้วยกัน คนเจ็บแล้วทำให้โรคติดกัน ทำให้สังคมเจ็บป่วยตามไปด้วย อีกอย่างหนึ่งที่ คุณทักษิณจะต้องนำมาคือ การศึกษาฟรี ถ้ามหาวิทยาลัยศึกษาได้ฟรี อย่างเม็กซิโกหรือฝรั่งเศส ความเสมอภาคในสังคมจะติดตามมา ถ้าคนมีการศึกษาสูงทัดเทียมกัน สังคมจะเป็นสุข มมีโรคภัย ไม่มีโจรผู้ร้าย ประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจจะติดตามมา

 




นำเสนอข่าวโดย : กนกอร เพ็ญรุ่งศศิธร,
แหล่งที่มาข่าวโดย : สยามทาวน์ยูเอส

แสดงความคิดเห็น

Name :
 
Detail :