นานาความคิด
พรชัย ภู่โสภา
ชวนเที่ยวสวนศรีวรรณคดีไทย

ถ้าพูดกันถึงการเรียนการสอน สมัยเราท่านเป็นนักเรียน อย่าว่าแต่คนขี้เกียจอย่างเรา หรือแม้แต่คนขยันอื่นๆ เลย สำหรับวิชาไวยากรณ์ไทย นักเรียนมักไม่ชอบ หลบได้หลบ หลับได้หลับ ครูผู้สอนวิชานี้ส่วนมากส่ายหน้า เรียกว่า นักเรียนคนไหนได้คะแนนวิชาไวยากรณ์ไทยเต็มก็นับว่า สุดยอดในชั้น หรือว่าในโรงเรียนก็ได้

            สำหรับวิชาวรรณคดีไทย ก็เป็นอีกวิชาหนึ่ง วิชานี้ค่อนข้างจะเรียนสนุกกว่า น่าเรียนกว่าวิชาไวยากรณ์ไทย เนื่องจากวิชาวรรณคดีไทย เป็นเรื่องราว มีตัวละคร โดยเฉพาะวรรณคดีที่มีการประพันธ์เป็นบทกลอนยิ่งน่าเรียน

            คำว่า วรรณคดีในหนังสือพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2525 ให้ความหมายอย่างกะทัดรัด ชัดถ้อยชัดคำว่า หนังสือที่ได้รับการยกย่องว่าแต่งดีแล้ววรรณคดีไทยของเราก็มีหลายเรื่อง ซึ่งแต่ละเรื่อง ทางเมืองโบราณได้จำลองภาพเป็นประติมากรรมตัวละครตอนหนึ่งๆ ไว้ ดังที่จะได้นำเสนอตามที่เนื้อที่จะอำนวยให้

            1.สวนมโนราห์ มีเค้าเรื่องจากปัญญาสชาดก ตอนสุธนชาดกได้แพร่หลายจนกลายเป็นนิยายท้องถิ่นทางภาคใต้ของไทย นางกินรีเป็นคนสุดท้อง ชื่อ มโนราห์ ลงมาเล่นน้ำที่ สระในป่า ถูกพรานบุญจับตัวไปถวายเป็นชายาของพระสุธน ต่อมาพระสุธนออกรบ พราหมณ์ปุโรหิตมีใจคิดแค้นพระสุธน จึงออกอุบายให้จับนางมโนราห์ฆ่าบูชายัญเสีย แต่นางมโนราห์หลบหนีไปได้ เมื่อพระสุธนกลับมาและทราบเรื่อง จึงออกติดตามนางมโนราห์และได้ครองรักกันในที่สุด

            สบู่สวนมโนราห์ เป็นหมู่รูปปั้นพระสุธน มโนราห์ พรานบุญ และเหล่านางกินรี ในสวนมโนราห์นั้น ในท้องเรื่องมโนราห์ ท่ามกลางบรรยากาศอันชวนให้นึกถึงลีลาการร่ายรำมโนราห์ และจังหวะเพลงซัดชาตรี ถ้าพูดถึงคนรุ่นใหม่ เมื่อเอ่ยถึงมโนราห์ มักคิดถึงเพลงจังหวะตะลุงของสุนทราภรณ์

            2.สวนพระอภัยมณี เรื่องพระอภัยมณี เป็นนิทานคำกลอน ที่ท่านสุนทรภู่กวีเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ แต่งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 2-3 ลักษณะเป็นกลอนแปด มีสัมผัสในและนอก มีความไพเราะและอ่านเข้าใจง่าย ส่วนเนื้อหาของเรื่องเป็นการผจญภัยของเจ้าชายหนุ่มที่มีความชำนาญในการรเป่าปี่ ถูกพระบิดาขับไล่ออกจากเมือง แล้วถูกนางผีเสื้อสมุทรลักพาตัวไปสมสู่เป็นคู่ครอง จนเกิดโอรส สินสมุทรครั้นต่อมา นางเงือกพาหนี ก็ได้นางเงือกเป็นเมีย มีลูกชื่อ สุดสาครเป็นต้น

            รูปสวนพระอภัยมณี เป็นหมู่รูปปั้นพระอภัยมณีเป่าปี่ให้ศรีสุวรรณ กับ พราหมณ์สามคน คือ วิเชียร โมรา สานน ฟังจนหลับไป รูปนางผีเสื้อสมุทรลักพาพระอภัยมณี รูปสุดสาครขี่ม้านิลมังกร และรูปชีเปลือย (ด้านหลัง)

3.สวนไกรทอง ณ เมืองพิจิตร มีถ้ำจระเข้ ซึ่งภายในถ้ำมีแก้ววิเศษ หากจระเข้ตัวใดเข้าไปอยู่ก็จะกลายร่างเป็นคน (อิ่มทิพย์) โดยมีพญาจระเข้ปกครอง ชื่อ ชาละวัน มีภรรยาหลวง ชื่อ นางวิมาลา ภรรยาน้อย ชื่อ นางเลื่อมลายวัน แล้ววันหนึ่งชาละวันออกจากน้ำ กลายร่างเป็นจระเข้ว่ายน้ำไปหน้าเมืองพิจิตร พบลูกสาวเศรษฐี 2 คน ชื่อ นางตะเภาแก้ว กับ นางตะเภาทอง ก็ตรงเข้าคาบนางตะเภาทองกลับมายังน้ำ

 ฝ่ายเศรษฐี ผู้บิดาโกรธแค้น ประกาศตั้งรางวัลคนปราบชาละวันได้จะยกนางตะเภาแก้วให้เป็นภรรยา ฝ่ายไกรทอง (หนุ่มเมืองนนท์) ผู้มีวิชาอาคมสูง และกำลังค้าขายอยู่ที่พิจิตร จึงรับอาสาไปปราบชาละวัน และติดตามพานาวตะเภาทองกลับคืนมาได้

รูปสวนไกรทอง มีรูปปั้นตอนชาละวันคาบนางตะเภาทองพาลงไปถ้ำ และตอนไกรทองต่อสู้กับชาละวัน

4.สวนสังข์ทอง สังข์ทอง เป็นนิทานในปัญญาสชาดก เรียกว่า สุวัณณะสังข์ ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ได้มีผู้แต่งขึ้นเป็นบทละคร จนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 2 ได้ทรงพระราชนิพนธ์อีกสำนวนหนึ่ง ใช้แสดงละครกันทุกวันนี้

สังข์ทองนั้น เรื่องมีว่า นางจันทราม มเหสีรอง ใส่ความนางจันทร์เทวี มเหสีเอก ซึ่งคลอดโอรสเป็นหอยสังข์ จนต้องถูกท้าวยศวิมลไล่ออกจากวัง นางได้ไปอาศัยอยู่กับชาวไร่ พระสังข์ซึ่งเป็นลูกออกจากหอยช่วยทำงาน นางจับได้จึงทุบเปลือกหอยทิ้ง ท้าวยศวิมลทราบให้จับพระสังข์ไปถ่วงน้ำ แต่พระยากำพลนาคเอาไปเลี้ยงไว้ และที่สุดพระสังข์ได้ไปเป็นบุตรบุญธรรมของนางพันธุรัต นางยักษ์ผู้มีรูปเงาะกับกระบองวิเศษ

พระสังข์แอบไปพบบ่อทองจึงชุบตัวแล้วสวมรูปเงาะ ถือกระบองวิเศษเหาะหนีนางพันธุรัตไป นางยักษ์ตามพระสังข์แต่ไม่ได้ตัว ก่อนตายนางให้มนต์เรียกเนื้อเรียกปลาแก่พระสังข์

รูปสวนสังข์ทอง เป็นประติมากรรมสามตอน เจ้าเงาะกับรจนาอยู่กระท่อมปลายนา หกเขยลงเรือหาปลา และเจ้าเงาะหาเนื้อ

                        วรรณคดีไทยแต่งไว้                      หลายเรื่อง

            ใช้ศึกษาหาความรู้ประเทือง                         ทั่วด้าน

            บ้างนิทานพื้นบ้านนาเมือง                            อีกคติ เตือนแล

            อนุรักษ์โคลงกลอนแกร่งคร้าน                     ก่อเกื้อเพื่ออนุชน (ไทยเอย)

                                                                        (พรโสภา ร้อยกรอง)


สวนไกรทอง


สวนสังข์ทอง

 




นำเสนอข่าวโดย : กนกอร เพ็ญรุ่งศศิธร,
แหล่งที่มาข่าวโดย : สยามทาวน์ยูเอส

แสดงความคิดเห็น

Name :
 
Detail :